Strategija regionalnog razvoja Srbije ( VI deo )

  Strategija regionalnog razvoja Republike Srbije za period od 2007. do 2012. godine predstavlja prvi strateški razvojni dokument iz oblasti regionalnog razvoja koji na konzistentan i celovit način definiše osnovne razvojne prioritete regionalnog razvoja zemlje i načine njihovog ostvarivanja u narednim godinama.

  Tokom više decenija regionalni razvoj se nije posmatrao kao integralni deo ukupnog društveno-ekonomskog razvoja. Posmatrane su regionalno razlike sa aspekta nivoa razvijenosti, tako da su zanemarivane njihove ekonomsko-razvojne, socijalne, društvene pa i političke reperkusije.

  Osnovni motiv za angažovanje države u ovoj oblasti su ogromni unutarregionalni i međuregionalni neskladi koji sputavaju razvoj, a iniciraju migracione tokove.

  U novoj regionalnoj politici uloga države svodi se na ublažavanje i uklanjanje ograničenja sa kojima su suočena ugrožena područja, odnosno njihovo osposobljavanje za autopropulzivni razvoj.

  Kompleksnost nasleđenih regionalnih problema uz pojavu novog regionalnog «tranzicionog siromaštva», dostigli su takve razmere, da je bilo neophodno pristupiti definisanju novog koncepta regionalnog razvoja.

  Operacionalizacija ostvarivanja osnovnog cilja, a to je ravnomerni regionalni razvoj Republike Srbije, podrazumeva:
        - podizanje regionalne konkurentnosti
        - smanjenje regionalnih neravnomernosti i siromaštva
        - izgradnja institucionalne regionalne infrastrukture

  Svakako da se ova strategija zasniva na detaljnoj analizi demografskih karakteristika, agrarno-demografskoj analizi, analizi nivoa zaposlenosti, infrastrukturnim karakteristikama itd. No za razmere bloga, možda bi bilo najpodobnije predstaviti stepen razvijenosti regiona po konceptu UN na osnovu HDI (indeks humanog razvoja). Pokazatelj humanog razvoja se sastoji od tri bazne komponente: životni vek, stepen obrazovanja (meren stopom pismenosti i kombinovanim indikatorom upisa u osnovno, srednje i tercijalno školstvo) i dohodak o glavi stanovnika. Indeks humanog razvoja po metodologiji UNDP (United Nations Devolopment Programme) za 2004. godinu iznosi 0.811. Takva vrednost indeksa označava visok nivo humanog razvoja (iznad 0.800) i Republiku Srbiju kotira na 56. mesto u svetu i 5. mesto u zajednici zemalja JI Evrope (približno na nivou Bugarske i Rumunije, a ispred BiH, Albanije i Makedonije.

  Analiza trenda HDI, ukazuje da je u Republici Srbiji od 2001. do 2004. godine vrednost HDI kontinuirano rasla. Ovakav kontinuitet u rastu vrednosti HDI u istom periodu karakteriše osim Srbije (1,8%), još samo Rumuniju (1,2%) i Grčku (1,1%).

  Poređenja radi:

 EU-25..........................................HDI-0.913
 Nove članice.................................HDI-0.872
 EU kandidati.................................HDI-0.822
 Srbija...........................................HDI-0.811
(vrednost HDI kreće se od 0 do 1, pojedinac i zadovoljenje ličnih potreba su polazna osnova analize)

  Analiza HDI indeksa takođe upućuje na velike regionalne disproporcije unutar Republike Srbije. Na osnovu HDI, najviši kvalitet života je u opštinama Apatin, Pančevo, Grad Beograd, Novi Sad i Bečej. Najniže vrednosti indeksa humanog razvoja imaju opštine Medveđa, Trgovište, Preševo, Bosilegrad i Tutin. Zaključak je da opštine sa većim vrednostima narodnog dohodka po glavi stanovnika imaju i veću vrednost HDI.

  Od infrastrukturnih karakteristika, a za blogere najinteresantnije je da se po razvoju informacionog društva Srbija nalazi na začelju Evrope. Procena je da na kraju 2005. godine oko 13,3% stanovnoka u Republici Srbiji, odnosno oko milion ljudi koristi Internet (u EU oko 50% populacije). Sa aspekta pristupa Internetu od strane korisnika u Republici Srbiji najzastupljeniji je dial-up pristup, dok je mali broj širokopojasnog pristupa Internetu (žičnog i bežičnog).

  ( u idućem broju o pozitivnim i negativnim faktorima razvoja, ciljevima i strateškim pravcima regionalnog razvoja Srbije )